Referendum management

Door nieuwe wetgeving wordt het binnenkort mogelijk dat in iedere gemeente of provincie in Nederland door burgers een raadgevend referendum wordt aangevraagd over een (voorgenomen) besluit. Ook kunnen de bestuursorganen zelf besluiten een kwestie aan de burgers voor te leggen. Zonder overigens dat de uitslag het bestuur kan binden.
Wanneer een referendum wordt gehouden, wordt het bestuur met nogal wat nieuwigheden geconfronteerd, zeker als er nog nooit over een referendum nagedacht is. Wat wordt op welk moment aan de burger voorgelegd: een vastgesteld besluit of een voorgenomen besluit en worden daarbij twee opties gegeven (ja / nee) of meerdere opties (a tot en met e)?

In sommige gevallen is het efficiënter de burgers in een eerder stadium van de besluitvorming te betrekken, dan wanneer men aan besluiten toe is. Het vergroot het draagvlak en verkleind daarmee de kans op een (ongewenste) confrontatie met een raadgevend referendum.
Een andere vraag betreft het onderwerp van volksraadpleging: is het wel geschikt om aan de burgers voor te leggen, bijvoorbeeld de keuze van de naam van de nieuwe gemeente of de ontwerpschetsen van een binnenstad? En aan wie wordt het besluit voorgelegd: alle kiesgerechtigden of alleen de inwoners van een bepaalde wijk? En welke betrokkenen zijn in het speelveld te onderkennen: burgers, ondernemers of ook belangengroepen? Ook moet nagedacht worden over de procedures die de wet voorschrijft en over de hulpmiddelen die ingezet kunnen worden om de burgers bij de besluitvorming te betrekken. Hierbij kan gedacht worden aan de stemcomputer, internet (de Consensusmeter®), opinie-avonden, een burgerjury of een bijzondere vorm van een omnibusenquête.

Quintessens procesmanagement kan de helpende hand bieden en zorgen dat de referendummachine soepel loopt. De rol die wij daarbij kunnen spelen kan variëren van procesontwerper en procesbegeleider tot opsteller van een communicatieplan. Ook kunnen we het netwerk in kaart brengen dat inzichtelijk maakt welke betrokkenen een rol kunnen spelen bij het onderwerp dat voorgelegd wordt aan de burgers (zie bijvoorbeeld Beleidsnetwerken IJsselmeer). Daarnaast kunnen we bijvoorbeeld discussies of fora begeleiden of de Consensusmeter® inzetten om een keuze te kunnen maken.